इरिटेबल बॉवेल सिंड्रोम (IBS): आयुर्वेदाच्या पद्धतीने आतड्यांना शांत करा
इंग्रजीमध्ये
IBS म्हणजे काय?
IBS ही एक सामान्य समस्या आहे, ज्यामध्ये पोटदुखी किंवा पेटके, पोट फुगणे, गॅस आणि जुलाब व बद्धकोष्ठता यांमध्ये बदलणारी शौचाची सवय असते. अनेकदा तणावामुळे ही समस्या अधिक वाढते.
आयुर्वेदात IBS ला वात पित्ताला मोठ्या आतड्यात ढकलतो असे मानले जाते: अस्वस्थ, अनियमित हालचाल (वात) आणि उष्णता व दाह (पित्त) यांचा संयोग. त्यामुळे वात शांत करणे, पित्त थंड करणे आणि आतड्यांची हालचाल स्थिर करणे हे उद्दिष्ट असते.
1. ताजे दही आणि ईसबगोल
रात्रीच्या जेवणानंतर साधारण एक तासानंतर ½ कप ताजे दही आणि 1 चमचा ईसबगोल घ्या. ईसबगोल शौचाला स्थिर आणि मऊ आकार देऊन जुलाब आणि कडक शौचा या दोन्ही समस्यांमध्ये मदत करतो.
सुरुवातीला कमी प्रमाणात घ्या आणि दिवसभरात पुरेसे पाणी प्या.
2. अळशीची चहा
1 चमचा अळशी एक कप पाण्यात उकळून झोपताना प्या. यामुळे आतड्यांना आराम आणि वंगण मिळते.
3. वात आणि पित्त शांत करणारे आहार
- यांचे सेवन करा: खिचडी, मुगाची डाळ, भात, शिजवलेले सफरचंद, शिजवलेल्या भाज्या आणि थोडे तूप यांसारखे गरम, मऊ आणि ताजे शिजवलेले पदार्थ
- या टाळा: अतिशय तिखट, तळलेले, आंबट आणि आंबवलेले पदार्थ, कच्चता, थंड पेये, अति चहा-कॉफी आणि मद्य
- नियमित वेळी जेवा आणि जेवण चुकवू नका.
- हळूहळू जेवा आणि चावून खा.
4. आरामदायी चहा
- CCF चहा (जिरे, धने, शेंगदाणा) जेवणानंतर
- शेंगदाणा चावून खाल्ल्याने पेटके आणि गॅस कमी होतात
5. तुमच्या समस्या वाढवणारे घटक ओळखा
2 आठवडे एक साधे आहार आणि मनःस्थिती डायरी ठेवा. अनेक लोकांना काही विशिष्ट पदार्थ (उदा. दूध, जड कडधान्ये किंवा तळलेले पदार्थ) किंवा तणावपूर्ण दिवस यामुळे लक्षणे अधिक वाढतात असे आढळते.
6. मन शांत, आतडे शांत
आतडे आणि मन एकमेकांशी घनिष्ठपणे जोडलेले असतात. तणाव हा IBS वाढवणारा सर्वात मोठा घटक आहे.
- अनुलोम-विलोम आणि भ्रामरी दररोज करा
- ध्यान: सोऽहम् किंवा रिकाम्या वाटीचे ध्यान
- पोटावर (घड्याच्या दिशेने) आणि पायांवर कोमट तेलाने मालिश
- सौम्य योगा: पवनमुक्तासन, मार्जरी-बिटिलासन (कॅट-काऊ), बालासन
- नियमित झोप
वनस्पतीजन्य औषधांबद्दल
आयुर्वेदिक डॉक्टर IBS साठी शतावरी, कुटज, बिल्व आणि इतर औषधी वनस्पती वापरू शकतात. कृपया तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनाखालीच त्यांचा वापर करा.
या लक्षणे असल्यास आधी डॉक्टरांकडे जा
IBS ची निदानात्मक तपासणी डॉक्टरांकडून करून घ्यावी, कारण इतर आजारांची लक्षणेही यासारखी दिसू शकतात. खालील लक्षणे असल्यास डॉक्टरांकडे जा:
- शौचातून रक्त किंवा काळे शौच
- विनाकारण वजन कमी होणे, ताप किंवा रात्री घाम येणे
- लक्षणे रात्री झोपेतून जागे करतात
- रक्तक्षय किंवा तीव्र, सतत होणारी वेदना
- 45 वयानंतर नवीन लक्षणे दिसणे किंवा कुटुंबात आतड्यांचा कर्करोग, सीलिएक रोग किंवा दाहक आतड्यांचा आजार असल्याचा इतिहास
आज हे करून पहा
आजपासून आहार आणि मनःस्थिती डायरी सुरू करा आणि आज रात्री जेवणानंतर ताजे दही आणि ईसबगोल घ्या.
ईसबगोल, अळशी, शेंगदाणा आणि जिरे www.wildforaherbs.com वर मिळतील
टीप: या सूचना सामान्य आरोग्यासाठी आहेत आणि त्या वैद्यकीय उपचारांचा पर्याय नाहीत.
हिंदीमध्ये
IBS म्हणजे काय?
IBS ही एक सामान्य समस्या आहे, ज्यामध्ये पोटदुखी किंवा पेटके, पोट फुगणे, गॅस आणि जुलाब व बद्धकोष्ठता यांमध्ये बदलणारी शौचाची सवय असते. अनेकदा तणावामुळे ही समस्या अधिक वाढते.
आयुर्वेदात IBS ला वात पित्ताला मोठ्या आतड्यात ढकलतो असे मानले जाते: अस्वस्थ, अनियमित हालचाल (वात) आणि उष्णता व दाह (पित्त) यांचा संयोग. त्यामुळे वात शांत करणे, पित्त थंड करणे आणि आतड्यांची हालचाल स्थिर करणे हे उद्दिष्ट असते.
1. ताजे दही आणि ईसबगोल
रात्रीच्या जेवणानंतर साधारण एक तासानंतर ½ कप ताजे दही आणि 1 चमचा ईसबगोल घ्या. ईसबगोल शौचाला स्थिर आणि मऊ आकार देऊन जुलाब आणि कडक शौचा या दोन्ही समस्यांमध्ये मदत करतो.
सुरुवातीला कमी प्रमाणात घ्या आणि दिवसभरात पुरेसे पाणी प्या.
2. अळशीची चहा
1 चमचा अळशी एक कप पाण्यात उकळून झोपताना प्या. यामुळे आतड्यांना आराम आणि वंगण मिळते.
3. वात आणि पित्त शांत करणारे आहार
- यांचे सेवन करा: खिचडी, मुगाची डाळ, भात, शिजवलेले सफरचंद, शिजवलेल्या भाज्या आणि थोडे तूप यांसारखे गरम, मऊ आणि ताजे शिजवलेले पदार्थ
- या टाळा: अतिशय तिखट, तळलेले, आंबट आणि आंबवलेले पदार्थ, कच्चता, थंड पेये, अति चहा-कॉफी आणि मद्य
- नियमित वेळी जेवा आणि जेवण चुकवू नका.
- हळूहळू जेवा आणि चावून खा.
4. आरामदायी चहा
- जेवणानंतर जिरे-धने-शेंगदाणा चहा
- पेटके आणि गॅस कमी करण्यासाठी जेवणानंतर शेंगदाणा चावून खा
5. तुमच्या समस्या वाढवणारे घटक ओळखा
2 आठवडे एक साधी आहार आणि मनःस्थिती डायरी ठेवा. अनेक लोकांना काही विशिष्ट पदार्थ (उदा. दूध, जड कडधान्ये किंवा तळलेले पदार्थ) किंवा तणावपूर्ण दिवस यामुळे लक्षणे अधिक वाढतात असे आढळते.
6. मन शांत, आतडे शांत
आतडे आणि मन एकमेकांशी घनिष्ठपणे जोडलेले असतात. तणाव हा IBS वाढवणारा सर्वात मोठा घटक आहे.
- दररोज अनुलोम-विलोम आणि भ्रामरी
- ध्यान: सोऽहम् किंवा रिकाम्या वाटीचे ध्यान
- पोटावर (घड्याच्या दिशेने) आणि पायांवर कोमट तेलाने मालिश
- सौम्य योगा: पवनमुक्तासन, मार्जरी-बिटिलासन (कॅट-काऊ), बालासन
- नियमित झोप
वनस्पतीजन्य औषधांबद्दल
आयुर्वेदिक डॉक्टर IBS साठी शतावरी, कुटज, बिल्व आणि इतर औषधी वनस्पती वापरू शकतात. कृपया तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनाखालीच त्यांचा वापर करा.
या लक्षणे असल्यास आधी डॉक्टरांकडे जा
IBS ची निदानात्मक तपासणी डॉक्टरांकडून करून घ्यावी, कारण इतर आजारांची लक्षणेही यासारखी दिसू शकतात. खालील लक्षणे असल्यास डॉक्टरांकडे जा:
- शौचातून रक्त किंवा काळे शौच
- विनाकारण वजन कमी होणे, ताप किंवा रात्री घाम येणे
- लक्षणे रात्री झोपेतून जागे करतात
- रक्तक्षय किंवा तीव्र, सतत होणारी वेदना
- 45 वयानंतर नवीन लक्षणे दिसणे किंवा कुटुंबात आतड्यांचा कर्करोग, सीलिएक रोग किंवा दाहक आतड्यांचा आजार असल्याचा इतिहास
आज हे करून पहा
आजपासून आहार आणि मनःस्थिती डायरी सुरू करा आणि आज रात्री जेवणानंतर ताजे दही आणि ईसबगोल घ्या.
ईसबगोल, अळशी, शेंगदाणा आणि जिरे www.wildforaherbs.com वर मिळतील
0 टिप्पण्या