त्रिफळा: प्रसिद्ध “तीन फळांचा” उपाय आणि त्याचा वापर कसा करावा
इंग्रजीत
त्रिफळा म्हणजे काय?
त्रिफळा म्हणजे “तीन फळे”. हे आयुर्वेदातील सर्वाधिक लोकप्रिय आणि विश्वासार्ह योगांपैकी एक आहे. तीन प्रभावी फळांपासून बनलेल्या या योगातील प्रत्येक फळ एका दोषाचे संतुलन साधते:
- आमलकी (आवळा, भारतीय गूसबेरी): पित्त संतुलित करते
- बिभीतकी (बेहडा): कफ संतुलित करते
- हरीतकी (हिरडा): वात संतुलित करते
एकत्रितपणे, ते तिन्ही दोषांचे संतुलन साधतात असे मानले जाते.
पारंपरिक फायदे
- नियमित मलविसर्जनासाठी सौम्य, नैसर्गिक रेचक
- संपूर्ण शरीरासाठी पुनरुज्जीवन करणारे आणि बळ देणारे
- पचन आणि सौम्य शरीरशुद्धी यांना मदत करते
- पारंपरिकरीत्या डोळ्यांचे आरोग्य आणि स्वच्छ त्वचा यांसाठी वापरले जाते
त्रिफळा कसे घ्यावे
पद्धत 1: त्रिफळ्याचा चहा (पारंपरिक पद्धत)
- तो संध्याकाळी, रात्रीच्या जेवणानंतर किमान 1 तासाने घ्या.
- ½ ते 1 चमचा त्रिफळा चूर्ण ताजे उकळलेले 1 कप पाणी यात घाला.
- पिण्याइतके कोमट होईपर्यंत 10 मिनिटे मुरू द्या.
- गाळून घ्या किंवा चूर्ण कपाच्या तळाशी राहू द्या.
पद्धत 2: पाण्यासोबत चूर्ण
½ ते 1 चमचा चूर्ण जिभेवर ठेवा आणि कोमट पाणी पिऊन गिळा.
पद्धत 3: मधासोबत
चव अजिबात आवडत नसेल, तर चूर्ण थोड्या मधात मिसळा.
पद्धत 4: गोळ्या
प्रवासात त्रिफळ्याच्या गोळ्या हा सोयीचा पर्याय आहे.
सूचना: ½ चमच्याने सुरुवात करा आणि शरीराची प्रतिक्रिया पाहा.
“याची चव खूप कडू आहे!”
सुरुवातीला त्रिफळ्याची चव कडू आणि तुरट लागू शकते. नियमित वापराने त्याची चव बरीच सहन होण्यासारखी होते, असे अनेकांना आढळते.
सकाळी की रात्री?
काही लोकांना त्रिफळ्यामुळे लघवी जास्त होते आणि झोपमोड होते. तुमच्या बाबतीत असे घडल्यास, ते सकाळी घ्या. साधारणपणे त्याचा परिणाम एका तासाच्या आत दिसू लागतो.
कोणी काळजी घ्यावी
- गर्भवती किंवा स्तनपान करणाऱ्या महिला: डॉक्टरांची परवानगी असल्याशिवाय घेऊ नका
- जुलाब, पातळ शौच किंवा पचनशक्ती खूप कमी असलेले लोक
- मुले: केवळ वैद्यकीय तज्ज्ञांच्या सल्ल्याने
- रक्त पातळ करणारी औषधे, मधुमेहाची औषधे किंवा इतर नियमित औषधे घेणाऱ्यांनी: आधी डॉक्टरांना विचारा
- दीर्घकाळचा बद्धकोष्ठपणा किंवा मलविसर्जनाच्या सवयीत अचानक झालेला बदल डॉक्टरांकडून तपासून घ्यावा
आज हे करून पाहा
आज रात्री जेवणानंतर एक तासाने ½ चमचा त्रिफळ्याच्या चहाने सुरुवात करा आणि दुसऱ्या दिवशी सकाळी कसे वाटते ते पाहा.
शुद्ध, सेंद्रिय त्रिफळा चूर्ण आणि गोळ्या www.wildforaherbs.com येथे मिळवा
टीप: ही सामग्री सर्वसाधारण आरोग्यविषयक माहितीसाठी आहे; ती वैद्यकीय सल्ल्याचा पर्याय नाही.
हिंदीत
त्रिफला क्या है?
त्रिफला का मतलब है "तीन फल"। यह आयुर्वेद के सबसे प्रिय और भरोसेमंद नुस्ख़ों में से एक है, जो तीन शक्तिशाली फलों से बनता है, और हर फल एक दोष को संतुलित करता है:
- आमलकी (आँवला): पित्त संतुलित करता है
- बिभीतकी (बहेड़ा): कफ संतुलित करता है
- हरीतकी (हरड़): वात संतुलित करता है
साथ मिलकर ये तीनों दोषों को संतुलित करने वाले माने जाते हैं।
पारंपरिक लाभ
- नियमित मल त्याग के लिए हल्का, प्राकृतिक रेचक
- पूरे शरीर के लिए रसायन और बलवर्धक
- पाचन और हल्के डिटॉक्स में सहायक
- पारंपरिक रूप से आँखों के स्वास्थ्य और साफ़ त्वचा के लिए उपयोग
त्रिफला कैसे लें
तरीका 1: त्रिफला चाय (पारंपरिक तरीका)
- इसे शाम को, रात के खाने के कम से कम 1 घंटे बाद लें।
- 1 कप उबले पानी में ½ से 1 चम्मच त्रिफला चूर्ण डालें।
- पीने लायक गुनगुना होने तक 10 मिनट भीगने दें।
- छान लें, या चूर्ण को कप के तले में रहने दें।
तरीका 2: पानी के साथ चूर्ण
½ से 1 चम्मच चूर्ण जीभ पर रखें और गुनगुने पानी से निगलें।
तरीका 3: शहद के साथ
अगर स्वाद बिल्कुल पसंद न हो, तो चूर्ण को थोड़े शहद में मिला लें।
तरीका 4: गोलियाँ
यात्रा में त्रिफला की गोलियाँ आसान विकल्प हैं।
सुझाव: ½ चम्मच से शुरू करें और देखें कि शरीर कैसे प्रतिक्रिया देता है।
"यह तो बहुत कड़वा है!"
शुरू में त्रिफला कड़वा और कसैला लग सकता है। कई लोगों को नियमित उपयोग से स्वाद काफ़ी आसान लगने लगता है।
सुबह या रात?
कुछ लोगों को त्रिफला से पेशाब ज़्यादा आता है और नींद बिगड़ती है। अगर आपके साथ ऐसा हो, तो इसे सुबह लें। यह आमतौर पर लगभग एक घंटे में असर करता है।
कौन सावधानी रखें
- गर्भवती या स्तनपान कराने वाली महिलाएँ: डॉक्टर की अनुमति के बिना न लें
- जिन्हें दस्त, पतले मल या बहुत कमज़ोर पाचन हो
- बच्चे: केवल चिकित्सक की सलाह से
- खून पतला करने, डायबिटीज़ या अन्य नियमित दवाएँ लेने वाले: पहले डॉक्टर से पूछें
- लंबे समय तक रहने वाली कब्ज़ या मल त्याग की आदत में अचानक बदलाव की डॉक्टर से जाँच कराएँ
आज यह करके देखें
आज रात खाने के एक घंटे बाद ½ चम्मच त्रिफला चाय से शुरुआत करें, और देखें कि अगली सुबह कैसा महसूस होता है।
शुद्ध, ऑर्गेनिक त्रिफला चूर्ण और गोलियाँ पाएँ: www.wildforaherbs.com
0 टिप्पण्या